„Crnogorska pozorišna povijest“, naziv je izložbe koju je Izdavačka djelatnost Nikšićkog pozorišta prezentovala publici i široj javnosti u centralnom foajeu zgrade Pozorišta. Izložba je upriličena u znak obilježavanja 135 godina nikšićke pozorišne scene, koja se može smatrati i jubilejom crnogorskog kontinuiranog teatarskog stvaralaštva, budući da je pozorišne – 1884. godine na Cetinju, 2. januara izvedena "Balkanska carica", Nikole I, a samo mjesec i po kasnije (16. februara) u Nikšiću je premijerno igrana „Slobodarka“, Manojla Đorđevića Prizrenca.

Postavku izložbe čini trinaest panoa, na kojima je tekstom i fotografijom, faktografski predstavljeno bogato teatarsko stvaralaštvo u Crnoj Gori, svi njegovi uspjesi i bolni padovi, od antičkih vremena, srednjeg i novog vijeka do savremenog doba. Projekat je sufinansiralo Ministarstvo kulture Crne Gore. Izložbu je u ime Ministarstva otvorio Ilija Subotić, dok je o kulturološkom značaju izložbe osvrt dao istoričar književnosti i publicista Dragan B. Perović. Publici je postavku predstavila autorka Slavojka Marojević. Otvaranje izložbe pratio je i prigodan program. Dizajn postavke je djelo Darka Musića i akademskog slikara, a grafičku obradu rukopisa i fotografija potpisuje Ranko Radulović. Tehničku postavku obezbijedili su nikšićke fireme: "Drvex" d.o.o. i Milić plus d.o.o.

 Zbog deficitarnosti kulturnih sadržaja kojima se ukazuje na kretanja u razvoju pozorišne umjetnosti i produkcije na prostoru Crne Gore od ranih oblika scenskog izraza do savremenog teatra na lokalnom i nacionalnom nivou, ovakav projekat, u kontekstu prioriteta razvoja crnogorske kulture, istinski možemo legitimisati ne samo kao poseban već i kao veoma značajan“, ocjena je Ilije Subotića.

„Iz tih razloga, ideja i koncept izložbe zavrijedili su našu pažnju kroz poseban program podrške koji je Vlada Crne Gore utemeljila za razvoj kulture u Nikšiću, u cilju unapređenja ukupnih potencijala ove oblasti u gradu koji zna vrijednost kulture i umjetnosti.

iz1 

Detalj sa otvaranja izložbe

Na temelju izuzetno bogatog i međunarodno priznatog opusa njegovih stvaralaca kroz vrijeme, Nikšić, dakle, i danas prepoznajemo kao važnu okosnicu razvoja kulture u širem kontekstu. Zato posebno raduje što večerašnjoj izložbi i pratećim elementima u Nikšićkom pozorištu prisustvuju umjetnici iz Albanije, Bosne i Hercegovine, Italije, Grčke, Srbije, Slovenije, Sjeverne Makedonije i Hrvatske, koji u našoj državi borave povodom Međunarodne likovne kolonije, u okviru predsjedavanja Crne Gore Jadransko-jonskom inicijativom.

i5

U ime Ministarstva kulture, izložbu je otvorio Ilija Subotić

U uvjerenju da će vrijedno ostvarenje pred nama, od važnosti za istorijsko i kulturno nasljeđe Crne Gore, ali i njeno savremeno stvaralaštvo, naići na pažnju šire javnosti, te označiti nastavak sličnih aktivnosti kojima se doprinosi ostvarivanju javnog interesa u oblasti pozorišne umjetnosti, srdačno vas pozdravljam, zahvaljujem na pažnji i izložbu proglašavam otvorenom“, kazao je Subotić. On je istakao, da je „u procesima stvaranja i očuvanja kulture na ovim prostorima, Nikšić uvijek imao posebno mjesto. Stoga, višestruki su značaj i simbolika u činjenici da izložbu otvaramo u gradu u kojem je još 1884. godine izvedena pozorišna predstava ‘Slobodarka‘, odnosno predstava kojom je otpočeo pozorišni život u ovom gradu. Posebno je važno i to što izložbu pred nama otvaramo u trenutku kada se obilježava veliki jubilej: 135 godina pozorišne tradicije u Nikšiću i to na mjestu iz kojeg je, u namjeri da se upotpuni slika o pozorišnim tokovima u Crnoj Gori, započelo posvećeno istraživanje i sakupljanje rijetke građe, zaključio je Subotić.

Za istoričara književnosti i publicist Dragana B. Perovića izložba „predstavlja pravi mali praznik i kulturološki vremeplov“.

„Za divljenje je sa koliko je energije i znalački pristupljeno realizaciji ovog projekta. U prilici smo da na jednom mjestu vidimo bogato nasljeđe, tradiciju, neprekidnost trajanja, u jednoj važnoj kulturno umjetničkoj oblasti kao što je pozorište. Naravno, iz raznih razloga bilo je udara na kontinuitet, ometan je pozorišni život i pokušavano da se on ukalupi. No, uprkos tim nastojanjima pozorište se održalo. Uostalom, nije slučajno što scenska umjetnost traje od antičkih dana do danas. Kreatori ove postavke su nam na najbolji način uspjeli pokazati zašto je to tako, sublimišući i prikazujući na upečatljiv način razvojne faze pozorišne djelatnosti u svim crnogorskim sredinama. Od gradova sa crnogorskog primorja, koji su baštinili razne uticaje, do onih na śeveru, koji su uspijevali da svojim entuzijazmom nadomjeste neke limitirajuće faktore“, naglasio je Perović. On je ovaj projekat vidio kao spomenar, u koji su upisani svi značajni akteri, koji su u svojim mjestima razvijanjem pozorišnih aktivnosti unosili dašak kulture, nezavisno da li su profesionalci ili amateri. Dobili smo leksikon pozorišnog života i scenske umjetnosti, đe svaka teatarska kuća ima svoj osobeni pečat. Svaki od panela je jedan blistavi kamičak u izuzetnom mozaiku pozorišnog života u Crnoj Gori, koji postavljeni ovako zajedno daju skladnu sliku. Praktično, ođe imamo jednu dioramu, koja je obuhvatila sve epohe razvoja pozorišne umjetnosti kod nas.

i3

Istoričar književnosti i publicista Dragan B. Perović govorio je o kulturološkom značaju postavke

Pravi kulturološki značaj ovog poduhvata moći će se sagledati kada ova izložba obiđe sve sredine koje su dio istorije crnogorskog pozorišta i čije domete večeras možemo da vidimo. Na taj način doprinijeće i da se bolje upoznamo i razumijemo, jer iako geografski blizu jedni drugima, čini se da nam u duhovnom smislu ta bliskost manjka. Kao što sa pozorišne predstave izađete zbunjeni, tužni, veseli, ali u svakom slučaju oplemenjeni, vjerujem da ćemo sa ove večeri kao opšti utisak ponijeti baš tu oplemenjenost i zadovoljstvo što smo viđeli toliko novoga o nečemu što toliko dugo traje. Ovo je prilika da se još jednom zahvalimo autorki g-đi Slavojki Marojević, organizatoru JU Nikšićko pozorište i nosiocima i realizatorima ove svojevrsne retrospektive, na velikom pregalaštvu i stručnosti, uloženim da nam dočaraju magiju teatra.

Vjerujem da će ova izložba pomoći da se otrgnemo od stereotipnih predstavljanja kulturne djelatnosti samo povodom svečarskih dana. Ovo je dokument vremena, povjesnica, spomenik trajanju. S druge strane ovo je jedna lijepa opomena ili podśećanje, da shvatimo da ulaganje u kulturu i pozorišnu djelatnost nije trošak, već prava investicija, koja se višestruko vraća. Vraća se kroz odgoj pozorišne publike, kroz razvijanje kulture kritičkog mišljenja i posebno kroz njegovanje kulture śećanja i poštovanja tradicijskih vrijednosti kao zaloge za budućnost“, zaključio je Dragan B. Perović.

Autorka izložbe Slavojka Marojević skrenula je pažnju na značaj kulture sjećanja, posebno kada je pozorišna umjetnost u pitanju. Pojedinačno panoi, objasnila je Marojević, predstavljaju priču za sebe, odnosno o pozorišnom stvaralaštvu grada koji je predstavljen. „Sa druge strane, ti panoi, poput kamenčića stapaju se u mozaik, jedinstvenu cjelinu koja govori o bogatstvu pozorišnog života na ovim prostorima“, pojasnila je Marojević.

„Od ideje i pisanja projekta do njegove realizacije proteklo je dva i po mjeseca. Za to vrijeme, uz podršku Ministarstva kulture uspjeli smo, zahvaljujući ranije uspostavljenoj dobroj komunikaciji, da okupimo predstavnike dvadesetak institucija kulture, prije svih četiri profesionalne pozorine kuće, centara za kulturu koje se bave profesionalnom pozorišnom produkcijom i multumedijalnih festivala koje imaju profesionalnu produkciju, Arhiv Crne Gore i njegove odsjeke u opštinama, zavičajnih muzeja, teatrologe i naučne radnike kao konsultante. U redakciju izdavačke djelatnosti Nikšićkog pozorišta svakodnevno, posredstvom elektronske pošte ili neposrednom dostavom, slivalo na stotine stranica teatrološke, arhivske i muzejske građe i isto toliko fotografija. Uz taj materijal sa terena, obrađeno je još nekoliko hiljada stranica 16 teatroloških naslova i drugih stručnih publikacija, koji govore o razvoju dramske umjetnosti na ovim prostorima. Otvorilo se čitavo zapreštano blago, koje je potom analitičkom metodom selektovano, faktografski obrađeno u rukopisu kao narativni dio izložbe, koju prati ilustracije postavke, (oko stotinu pedeset fotografija). Angažovali smo i stručne konsultante: akademika Sretena Perovića, reditelja Blagotu Erakovića, profesora FDU Darka Antovića, publicistu Luku I. Milunovića, arhivske i muzejske stručnjake: Jasminu Rastoder, Zoricu Mrvaljević, Luciju Đurašković, Vasilija Marojevića, dramske pregaoce: Dragišu Simovića, Miša Koraća, Izeta Malabegovića i Slavka Sandića, čiji je savjet bio od neprocjenjivog značaja u obradi i pripremi materijala“, istakla je Marojević. Ona je naglasila da pored namjere da ovu postavku vidi što više publike, njen cilj je bio da skrene pažnju na potrebu da se pozorišna umjetnost organizovanije prati i izučava, budući da u Crnoj Gori ne postoji još uvijek pozorišni muzej ili institut, koji bi se bavili tim poslom. „Na taj način scenski kreativni čin sačuvaćemo od zaborava. Istovremeno nastojimo da pričom o pozorištu ojačamo svijest o značaju pozorišta, te da se teatar i na ovaj način dodatno približi publici“, rekla je autorka izložbe.

Publika je imala priliku da uživa u segmentu drame „Slobodarka“, jer su glumci Nikšićkog pozorišta Gordana Mićunović i Nikola Vasiljević za ovu priliku izveli su kraći dijalog iz te predstave sa kojom je počeo pozorišni život u Nikšiću.

i4

Glumci Gordana Mićunović i Nikola Vasiljević, u ulozi Stojne i Janka ("Slobodarka") oduševili su publiku u foajeu Pozorišta

Događaj je upotunjen i igrokazom balerine Ivane Bobičić, učenica Baletske škole „Princeza Ksenija“, koja je odigrala varijaciju iz baleta „Pepeljuga“, Sergeja Prokofjeva. Razgledanje postavke obogaćen je i prikladnom muzikom, koju je na klasičnoj gitari izveo Marko Lazović, učenik I razreda Srednje muzičke škole „Dara Čokorilo“ iz Nikšića.

Izložba će biti otvorena do 22. maja.

Go to top