Nagrada „Veljko Mandić“, prvi put je uručena na Svečanoj akademiji, upriličenoj za Dan pozorišta, 16. februara 2006.godine. Laureat je bio Drago Malović, glumac i doajen crnogorskog glumišta.

Malović se glumom počeo baviti u u nikšićkom KUD-u “Zahumlje”, gdje je kao amater ostvario niz značajnih uloga, da bi sa prvom generaciom u novootvorenom pozorištu u Nikšiću 1949.godine, stupio na profesionalnu scenu. Kao istaknuti glumac Nikšićkog pozorišta, angažovan je u Titogradskom narodnom pozorištu i tu počinje njegova blistava karijera. Za svoga pozorišnog aktivnog djelovanja, punih 40 godina, koliko je trajao na sceni - što u nikšićkom, što u drugim pozorištima - odigrao je više od 200 uloga, a kruna njegove glumačke karijere bila je uloga Radosava u legendarnoj „Đekni“, velikog crnogorskog reditelja Živka Nikolića. Malović, je dobitnik velikog broja državnih i strukovnih nagrada i priznanja, a njegov umjetnički angažman i stvaralaštvo valorizovani su i statusom - Istaknuti kulturni stvaralac Crne Gore.

 DragoMalovic3

       Drago Malović, prvi dobitnik nagrade "Veljko Mandić", 2006.godine

______________________________________________________________________


Na svečanom otvaranju obnovljenog „Međunarodnog festivala glumca“, 16. februara, 2007.godine, uručena je nagrada „Veljko Mandić“. Dobitnik tog značajnog priznanja je bio Branislav Đaga Mićunović, istaknuti crnogorski reditelj.

Mićunović je jedan od najpoznatijih južnoslovenskih reditelja njegove generacije, eminentni umjetnik, pozorišni inovator i istaknuti pedagog na Fakultetu dramskih umjetnosti u Cetinju. Bio je umjetnički direktor i direktor Crnogorskog narodnog pozorišta i minister kulture u Vladi Crne Gore. Mićunović je dobitnik mnogih internacionalnih priznanja i laureat je najveće nacionalne - Trinaestojulske nagrade.

BranislavMicunovic4

         Branislav Mićunović na dodjeli nagrade 2007.godine

________________________________________________________________


Na svečanom otvaranju „Međunarodnog festivalu glumca - Nikšić 2008“, nagrada „Veljko Mandić“, uručena je Blagoti Erakoviću, poznatom crnogorskom reditelju.

Eraković je bard crnogorske pozorišne i umjetničke scene. Diplomirao je režiju u Beogradu, a na umjetničkoj i pozorišnoj sceni prisutan je četrdeset godina. Autor je oko stotinu pozorišnih predstava i multimedijalnih projekata. Režirao je domaće i svjetske klasike, kao i savremene dramske pisce. Vrlo je zaslužan za aktualizaciju i revalorizaciju crnogorske dramske baštine, te afirmaciju crnogorskog glumišta i mnogih drugih aktera, bez kojih pozorišna predstava, kao umjetnički čin, ne može na pravi način da funkcioniše. Eraković je dobitnik svih značajnih priznanja u Crnoj Gori, od onih esnafskih do onih najviših državnih, kao što je Trinaestojulska nagrada.

BlagotaErakovic5

                    Blagota Eraković na dodjeli nagrade 2008.godine

_________________________________________________________________

 


Na otvaranju „Međunarodnog festivala glumca – Nikšić 2009“, uručena je nagrada „Veljko Mandić“. Laureat je Goran Bulajić, istaknuti pozorišni i TV reditelj i dramaturg.

Bulajić je do sada režirao oko pedeset predstava: u nikšićkom Dramskom studiju, Crnogorskom narodnom pozorištu, podgoričkom Gradskom pozorištu, Pozorištu “Duško Radović “u Beogradu, “Nikšićkom pozorištu”, Naroden teatru u Štipu, Kraljevskom pozorištu “ Zetski dom” na Cetinju… Za televiziju Crne Gore režirao je TV drame: “Krstitelj”, “Viljuška se drži u lijevu ruku”, “Tri priče”, kao i dokumentarnu igranu seriju “Glasonoše”. Autor jr dramskog teksta “Presuda” i koautor drame “Pomiluj me, grešnog, Gospode” i više esejističkih i kritičkih prikaza iz oblasti teatrologije . Bio je rukovodilac Dramskog studija Centra za kulturu u Nikšiću, odgovorni urednik Umjetničkog programa TVCG, direktor Dječijeg pozorišta u Podgorici i kotorskog Festivala pozorišta za djecu. Trenutno je profesionalno angažovan u CNP-u, ali je ostao privržen nikšićkom pozorišnom životu, u svim periodima i formama njegovog razvoja.

GoranBulajic6

                          Goran Bulajić laureat nagrade 2009.godine

_______________________________________________________________

 

Na svečanom otvaranju „Međunarodnog festivala glumca –Nikšić 2010“, saopštena je Odluka žirija o dodjeli nagrade „Veljko Mandić“. Laureat je bila Mira Stupica, istaknuta južnoslovenska glumica. Nagrada je, iz opravdanih razloga, glumici Stupici, uručena nešto kasnije u Beogradu.

Stupica je legenda južnoslovenskog i srpskog filmskog, pozorišnog i TV glumišta. Biografija Mire Stupice, bez lažne skromnosti, mogla bi da se nazove holivudskom, jer je dobitnik brojnih nagrada i priznanja za glumačka dostignuća. Stupica je pored brojnih antologijskih pozorišnih i filmskih uloga ostavila i značajan pečat na nikšićko i crnogorsko pozorišno stvaralaštvo. Počasni je član Crnogorskog narodnog pozorišta, u kojem je publici podarila zapaženu ulogu Princeze Ksenije, u istoimenom komadu rediteljke Radmile Vojvodić. Taj lik na pozorišnoj sceni će biti trajno upisan u anale pozorišne istorije kao izuzetan primjer potrebe da se kroz umjetnost osvijetli istorija koja čini crnogorski identitet. Stupica je dala podršku festivalu u Nikšiću, što je dio ukupne istorije pozorišta u Crnoj Gori, jer je ona dva puta (1997. i 1998. godine) bila predsjednica Žirija Jugoslovenskog festivala „Pozorište jednog glumca“ u Nikšiću.

MiraStupica7

        Mira Stupica, dobitnik nagrade 2010.godine

___________________________________________________________  

 


Na otvaranju “Međunarodnog festival glumca – Nikšić 2011", uručena je nagrada „Veljko Mandić “. To značajno priznanje pripšalo je Dragici Tomas, glumici – prvakinji i počasnom članu CNP-a.

Dragica Tomas, je sa uspjehom tumačila brojne likove iz crnogorske, južnoslovenske i svjetske dramske literature, koje su joj donijele najveća nacionalna i ondašnja jugoslovenska priznanja i veoma pozitivne ocjene pozorišnih kritičara. Dragica Tomas je dobitnik brojnih nagrada i priznanja, a među njima najznačajnijih: Trinaestojulske nagrade i dvije Sterijine (prva za najbolju žensku ulogu 1975. i za životno djelo, 2000. godine).

DragicaTomas8  Dragica Tomas, na uručenju nagrade 2011.godine

__________________________________________________________________

 

Na svečanom otvaranju XII „Međunarodnog festivala glumca Nikšić 2015“,saopštena je odluka o dodjeli nagrade „Veljko Mandić“. Laureat je reditelj Nikola Vavić (91), doajen crnogorskog teatra. Tročlani žiri, u sastavu: Andro Martinović, predsjednik i članovi Goran Bulajić i Vojislav Krivokapić, tu odluku donio je jednoglasno.Vavić nije mogao doći u Nikšić da primi nagradu, pa je plaketa uručena Božu Kovačeviću, njegovom sestriću.

U obrazloženju odluke žirija navodi se da je Nikola Vavić, umjetnik, rijetkog senzibiliteta, upornosti i energije, široke naobrazbe i poznavanja stranih jezika i kultura, a, istovremeno, duboko vezan za rodno tle, crnogorsku tradiciju i tokove savremene stvarnosti. Dao je snažan impuls i lični pečat u razvoju crnogorskog pozorišta u drugoj polovini XX vijeka i, zajedno sa plejadom vrsnih stvaralaca u Crnoj Gori, ugradio sebe u temelje scenske umjetnosti na ovim prostorima“.

Andro Martinović, obrazlažući odluku o dodjeli tog prestižnog priznanja, je naveo da nagrada pripada „čovjeku koji je bio Veljkov prijatelj i koji je njegov vršnjak. Već je suviše godina prošlo od Veljkove smrti, a Nikola Vavić će uskoro napuniti devedeset i jednu godinu, i to je, s obzirom na sve ono što je proživio, dostojno nekog priznanja. Zato neka ova nagrada bude nagrada u slavu umjetnosti i u slavu života. Za pozorište važi da je to prolazna umjetnost. Ali baš ona neponovljivost pozorišne igre, onda kada se pređe rampa, čini taj trenutak uzvišenim i jedinstvenim. Ta začaranost traje mnogo duže od eha posljednjeg aplauza“, istakao je Martinović. On je podsjetio da je Nikola Vavić zaslužan „za neke od trenutaka koji su obilježili onu istoriju crnogorskog teatra koja je danas pomalo potisnuta, zarad neke novije istorije, koja će se tek preispitivati“, rekao je Martinović.

 

 

sadodjelenagradevm15

Detalj sa proglašenja i dodjele nagrade "Veljko Mandić"

 

Spriječen da prisustvuje dodjeli nagrade, reditelj Vavić, u telegramu navodi da ga je dirnula vijest o nagradi koja nosi ime njegovog školskog druga, saradnika i porodičnog prijatelja - Veljka Mandića.Veljko je bio čovjek iz kojeg je izbijala neka neobjašnjiva energija, iskonska i duboka energija njegovih predaka, koju bi on pozajmljivao likovima koje je tumačio. Sve ono što je upio okom i umom, sve što je razmaknulo njegove vidike ka svijetu, čovjeku i sebi samom, nebrojeno puta je našlo izraza u njegovim ulogama. Mogao je da igra sve. Imao je neuništivu strast i pojavu koja je zračila. Svestrani i neobjašnjivi Veljko shvatao je nešto što se krije iza teksta, iza riječi, nešto što pokreće samu umjetnost. Bio sam i ostao fasciniran ulogama kojima nas je uvijek iznenađivao. Kao prijatelj, plijenio je kičmenošću i dobrotom. Bio je skroman, hrabar i pravičan – ljudina od glave do pete. Čovjek i glumac kakvi se rijetko sreću. Poznato je da Šekspira, pozorišta rade onda kada imaju glumca koji može da bude glavni lik. U podjeli za predstavu koja je ostala moja neostvarena želja, Veljko je trebalo da bude kralj Lir. Kakav bi to Lir bio, živi Lir, kadar da ljepotu i dubinu Šekspirove istine donese iz vlastitog bića.

Zato budući glumci i ljudi od pozorišta uopšte, moraju znati kakvi su velikani koračali našom pozorišnom scenom. To ih obavezuje da idu stopama tih velikana, utemeljivača crnogorskog pozorišta. Da se bore za ovu nagradu, pečat dara i uzdarja“, navodi Vavić, u svom telegramu, koji je sinoć pročitan pred nikšićkom publikom. 

Nikola Vavić, rođen je u Nikšiću, 1924. godine. Kao srednjoškolac odlazi u partizane i učestvuje u ratu. Par godina nakon oslobođenja, upisuje studije režije, ali će ubrzo, sa grupom svojih kolega, biti uhapšen i upućen u logor na Golom otoku, na četvorogodišnju robiju. Poslije povratka na slobodu, nastavlja studije na Akademiji za pozorište, film, radio i televiziju u Beogradu i piše svoju prvu dramu „Čovjek, žena i rodna gruda“, za koju dobija nagradu na anonimnom konkursu Savjeta za kulturu Crne Gore. Te 1956. godine, postaje reditelj i direktor drame Narodnog pozorišta u Nikšiću. No, nakon dvije sezone provedene u Nikšiću, uslijedila je tzv. „sječa pozorišta“, tako da Vavić prelazi u jedini preostali profesionalni teatar - Narodno pozorište u Titogradu, kasnije Crnogorsko narodno pozorište, u kojem ostaje do kraja svog profesionalnog angažmana.

U CNP-u, kao i na drugim jugoslovenskim scenama, režirao je brojna djela koja pripadaju klasičnoj i savremenoj jugoslovenskoj i svjetskoj drami: djela Njegoša, Držića, Sterije, Nušića, Ace Popovića, Jevrema Brkovića, Rotkovića, Gogolja, Čehova, Ibzena, Strindberga i drugih. Režirao je i emisije za radio i televiziju, kao i brojne kulturno-umjetničke programe, a bavio se i pedagoškim radom, kao profesor osnova scenskih umjetnosti.

Vavić je autor scenarija za dugometražni igrani film, snimljen u crnogorsko-sovjetskoj koprodukciji, „Živjeti zainat“, o vladici Petru I Petroviću Njegošu i konstituisanju crnogorske države, koji je prikazan u programu Filmskog festivala u Kanu. Dramatizovao je i adaptirao za scensko izvođenje više poznatih književnih djela Lalića, Nika Jovićevića, Đure Jakšića i drugih.

Među nagradama koje je dobio za svoj rad, tu su i dvije nagrade grada Titograda „19. decembar“, prva nagrada za režiju na pozorišnim susretima „Joakim Vujić“ i zvanje počasnog građanina Leskovca, priznanje Udruženja dramskih umetnika Srbije i nagrada Televizije Beograd, kao i najveće crnogorsko nacionalno priznanje – Trinaestojulska nagrada za adaptaciju i režiju „Gorskog vijenca“, koji je izveden na proslavi stogodišnjice Hrvatskog narodnog kazališta u Zagrebu, 1961. godine. Ima status istaknutog crnogorskog kulturnog stvaraoca.

_______________________________________________________________________________________________________

Na svečanom otvaranju XIV "Međunarodnog festivala glumca Nikšić 2017" uručena je Nagrada "Veljko Mandić" za pozorišni doprinos u Crnoj Gori. Laureat je akademik Sreten Perović (85), poznati crnogorski pjesnik, teatrolog, pozorišni i  književni kritičar, dramski pisac i prevododilac. Tu Odluku jednoglasno je donio Žiri, u sastavu: Andro Martinović, predsjednik i članovi: Sonja Nikčević i Vojislav Vojo KrivokapićU obrazloženju Odluke navodi se da dodjeljivanjem nagrade „Veljko Mandić“ Sretenu Peroviću, kao dostojnom reprezentantu generacije koja je stvarala modernu crnogorsku pozorišnu scenu, ukazujemo na to da su teatrološka istraživanja važan element pozorišne kulture i njenog trajanja.

Saopštavajući publici navode iz bogatog stvaralačkog opusa Perovića, predsjednik Žirija Andro Martinović je naveo: 

Akademik Sreten Perović rođen je 1932. godine u Gornjoj Gorici. Višu realnu gimnaziju završio je u Titogradu, a Jugoslovensku i svjetsku književnost na Filozofskom fakultetu u Beogradu 1956. Prvu zbirku stihova „Zvuci i daljine“ objavio je 1951. godine u izdanju Književnog kluba studenata Beogradskog univerziteta, a jedan je od pokretača i urednika književne revije „Vidici“.Po povratku u Crnu Goru, u periodu od 1957. do 1962. radi kao profesor književnosti u titogradskoj Srednjoj tehničkoj školi, istovremeno uređujući časopis „Susreti“. Od januara 1963. je u titogradskom izdavačko-štamparskom preduzeću Grafički zavod, gdje pokreće više edicija i odgovorni je urednik edicije „LUČA“,  antologijske biblioteke  crnogorske književnosti u kojoj su, u osamdesetak tomova, objavljena najznačajnija djela klasične i savremene crnogorske književnosti . Od 1975. do 1981. odgovorni je urednik i direktor Izdavačke djelatnosti „Pobjede“, a zatim, u sljedećem desetljeću, obavlja najodgovornije dužnosti u Leksikografskom zavodu Crne Gore, a glavni je urednik za oblast Kultura i prosvjeta u projektu izrade Enciklopedije Crne Gore.Ukidanjem Leksikografskog zavoda 1991. godine, pod optužbom za crnogorski nacionalizam, Perović ostaje bez stalnog zapošljenja. Nastavlja da se javlja u Programu za Jugoslovene na Švedskom radiju, izvještavajući  o  zbivanjima u Crnoj Gori.  Početkom 1992. primljen je na rad  u kompaniji  „Montex“, u formalnom statusu savjetnika. Krajem 1993.  odlazi u prijevremenu penziju. Intenzivnim publicističkim radom, zastupajući jednaka ljudska, građanska, nacionalna, vjerska, jezička i druga prava za sve narode koji su bili dio jugoslovenske zajednice, Sreten Perović se stavio nasuprot nacionalističke histerije i rata na prostoru bivše Jugoslavije. Kao generalni sekretar, a potom i kao višegodišnji predsjednik  Crnogorskog P.E.N. Centra,  veoma je angažovan na domaćem i međunarodnom planu. Nadasve je važan njegov doprinos afirmaciji crnogorske državnosti, kulture i identiteta u dugim godinama snažnog osporavanja i spolja i iznutra. Kao izuzetan prevodilac sa makedonskog jezika, bio je utemeljitelj i predsjednik Društva crnogorsko-makedonskog prijateljstva, a aktuelni je predsjednik  Društva crnogorsko-ukrajinskog prijateljstva. Jedan je od osnivača Dukljanske akademije nauka i umjetnosti, i počasni je član Crnogorskog narodnog pozorišta i više institucija,  udruženja i nevladinih organizacija. Poezija Sretena Perovića prevođena je na tridesetak jezika i predstavljena u brojnim domaćim i stranim antologijama.  Za svoje književno stvaralaštvo, dobio je brojne nagrade, te najznačajnija nacionalna i ugledna međunarodna priznanja. Pomenimo dvije nagrade Udruženja književnika (1956; 1977), dvije Trinaestojulske nagrade (1961; 1972), Nagradu „Risto Ratković“ za zbirku „Gladno oko“(1976),  Nagradu Željezare Sisak, takođe za „Gladno oko“ (1976), Nagradu oslobođenja Titograda (1986), Internacionalno Književno žezlo (2004), Veliku nagradu za poeziju Internacionalne akademije Mihai Eminescu  (2012), Zlatnu medalju „Blaže Koneski“ (2013), Internacionalnu nagradu grada Trsta za poeziju i druge. U 2010-oj dodijeljeno mu je zvanje Istaknutog crnogorskog kulturnog stvaraocaO pozorištu Sreten Perović piše još od 1957. (dakle, evo već šezdeset godina!), najprije kao kritičar „Susreta“, a od 1962. kao dugogodišnji pozorišni i književni kritičar „Pobjede“.  I kada je 1961. dobio tek ustanovljenu Trinaestojulsku nagradu za zbirku pjesama „Žedni sat“, istaknuto je da mu se ona dodjeljuje i za pozorišnu kritiku. Nagradu Oslobođenja Titograda dobiće 1986. za dvotomnu zbirku kritika i eseja „Darovi scene“. U koautorstvu sa Radoslavom Rotkovićem objavio je antologiju „Savremena drama i pozorište u Crnoj Gori“ (1987), koju je publikovalo Sterijino pozorje,  a za koju je prof. Ratko Đurović napisao da je prva cjelovita knjiga o teatru u Crnoj Gori, dok 2014. godine, u izdanju Crnogorskog narodnog pozorišta izlazi knjiga „Crnogorci na sceni“. Pozorišne oglede, kritike i eseje objavljivao je i u beogradskim, novosadskim i zagrebačkim časopisima i listovima. Ishodište ovog obimnog opusa su izuzetna posvećenost i studiozan rad. Klasik i modernist u djelovanju i istupanju, Perović kritički revalorizuje crnogorsko kulturno nasljeđe. a to nikad nije lak zadatak, ni u većim sredinama.Kako konstatuje Predrag Matvejević, Perovićevo vraćanje prošlosti nije žal za prošlim nego ispitivanje odgovarajućih konstanti u čovjekovom trajnom rvanju s vremenom, u njegovom trajanju“, rekao je Martinović.

sreten1

Detalj sa uručenja Nagrade, akademiku Peroviću

Zahvaljujući se na dodjeli ove značajne nagrade u dramskoj umjetnosti, akademik  Perović je rekao da „Nagrada ‘Veljko Mandić‘ sadrži više važnih značenja, koja se ne iscrpljuju samo zahvalnim sjećanjem na jednog znamenitog crnogorskog i jugoslovenskog glumca, kojega dobro pamte starije generacije pozorišnih, filmskih i televizijskih konzumenata. Mlađe generacije su rođene kad Veljka, i ne samo Veljka, više nije bilo među nama, i premalo posvjećuju pažnje vrednovanju djela onih kojih više nema,  a nerijetko previđaju i one koji su još na životnoj i stvaralačkoj sceni. O Veljku Mandiću pisao sam mnogo puta, a i naši međusobni odnosi bili su više nego korektni; još čuvam novogodišnje čestitke koje su mi Veljko i njegova supruga slali u ona drukčija vremena. Veljko Mandić spada među najznačajnije ondašnje jugoslovenske filmske i pozorišne umjetnike, kakvi su bili Radko Polič, Rade Marković, Rade Šerbedžija, Vladimir Vlado Popović, Zoran Radmilović, Relja Bašić, Bert Sotlar, Ljuba Tadić, Bekim Fehmiju, Bata Živojinović, Mihailo Janketić, Boro Begović i drugih, a bilo ih je još mnogo značajnih i u makedonskom i u slovenačkom, i u bosanskom i u vojvođanskom teatarskom životu. Veljko Mandić je bio od svih njih  specifičnija pojava i na velikom i na malom ekranu, i na pozorišnoj sceni, a i kao nesumljivo značajni crnogorski komediograf. Od njegovih šest komedija bila je i ostala najpopularnija komedija 'Snaha je doputovala' iz 1956, godine. Danas o svemu tome najbolje svjedoči časopis ‘Pozorište‘, nastavljajući najbolje tradicije pozorišne publicistike i teatrologije u Crnoj Gori.

O Nikšiću i njegovoj prošlosti nije lako govoriti, jer Nikšić nije samo najprostranija opština u Crnoj Gori; to je regija – duboke istorije, viteške slobodarske energije i uzorne kulturne i prosvjetne tradicije. Nikšić je dao i mnoge značajne i veoma pozorišne i filmske reditelje: Nikolu Vavića, Veljka Bulajića, Blagotu Erakovića, Branislava Đagu Mićunovića, Branka Baletića, Vidu Ognjenović, Živka Nikolića, Božidara Botu Nikolića, Milana Karadžića, Gorana Bulajića i druge. A pored nezamjenjivog Veljka Mandića, koji je bio sveprisutan i kao filmski glumac i dobitnik Zlatne arene, tu su i drugi znameniti i poznati glumci iz Nikšića: Vladimir Vlado Popović, Petar Banićević, Drago Malović, Ljiljana Kontić, Milutin Mima Karadžić i mnogi drugi, kao i čitav niz današnjih osvjedočenih glumaca i nikšićkog pozorišnog hrama.

U kulturnom fondu grada Nikšića, pozorištu pripada značajno, a po mojem mišljenju i najznačajnije kulturološko mjesto. Pored Kraljevskog pozorišta ‘Zetski dom‘ na Cetinju, Pozorište u Nikšiću ima najdužu tradiciju u Crnoj Gori, a ta činjenica nije važna samo po estetskom, umjetničkom, već i po društvenom učinku. Početak pozorišne djelatnosti u Nikšiću značio je i civilizacijski iskorak građanstva oslobođenih krajeva i drevnoga Onogošta, pa i njihovu privrženost crnogorskom društvenom i državnom napretku. Zahvalan sam svim sudionicima savremenog kulturnog preporoda Nikšića i njegovom progresivnom građanstvu. Klanajam se sjenima onih koji nijesu dočekali obnovu državne nezavisnosti Crne Gore, a toliko su željeli da dožive taj dan“, naveo je na kraju riječi zahvalnice, akademik Perović.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uz

Go to top